Dalam teori Perubatan Tradisional Cina (TCM), “kelembapan” dianggap sebagai salah satu punca utama yang boleh menyebabkan ketidakselesaan tubuh seperti rasa berat badan, keletihan, kurang selera makan, lapisan lidah tebal dan berminyak, kulit muka berminyak, najis lembik, dan jerawat yang kerap. Di negara tropika yang panas dan lembap seperti Malaysia, kelembapan lebih mudah menyerang tubuh dan menjejaskan fungsi limpa serta perut.
Oleh itu, mengurangkan kelembapan menjadi salah satu aspek penting dalam penjagaan kesihatan harian. Jadi, apakah makanan yang sesuai untuk menyingkirkan kelembapan dalam badan? Mari kita lihat.
1. Apa Itu “Kelembapan”dalam TCM?
Dalam TCM, kelembapan ialah salah satu daripada enam “patogen luaran” yang boleh menjejaskan kesihatan. Ia bersifat melekit, berat, dan boleh menyekat aliran tenaga dalam badan. Tanda-tanda badan berkelembapan tinggi termasuk:
- Rasa berat dan letih pada badan atau anggota
- Kulit berminyak dan mudah tumbuh jerawat
- Lidah berlapis tebal, mulut terasa melekit
- Air kencing kuning dan sedikit, najis lembik
- Emosi tidak stabil, mudah marah
- Wanita mungkin mengalami keputihan yang berlebihan
Kelembapan boleh berpunca daripada serangan luaran atau kelemahan sistem limpa. Maka, menguatkan limpa dan menggalakkan perkumuhan air adalah kunci untuk membuang kelembapan.
2. Makanan yang Disyorkan untuk Mengurangkan Kelembapan
1. Kacang Merah (Adzuki)
Rasanya manis dan bersifat neutral, membantu melancarkan air kencing dan menguatkan limpa. Selalunya dimasak bersama barli Cina (biji coix) sebagai bubur atau sup. Elakkan kacang merah dalam tin yang bergula kerana gula berlebihan boleh meningkatkan kelembapan dalam badan.
2. Barli Cina (Biji Coix / Yi Yi Ren)
Barli ini sangat terkenal dalam TCM untuk mengurangkan kelembapan dan panas badan serta menguatkan limpa. Boleh dimasak bersama kacang merah, poria, dan biji teratai. Walaupun berkhasiat, jangan ambil dalam jumlah berlebihan atau terlalu lama untuk mengelakkan ketidakselesaan perut.
3. Kundur (Winter Melon)
Kundur bersifat menyejukkan dan membantu pelawasan air. Sangat sesuai untuk individu dengan masalah kelembapan-panas. Sup kundur atau sup tulang dengan kundur sangat membantu membuang kelembapan dari badan.
4. Poria (Fu Ling)
Merupakan herba TCM yang juga boleh dimakan. Ia menguatkan limpa, menenangkan fikiran dan membantu mengurangkan kelembapan. Boleh dimasak dalam bubur bersama ubi keladi Cina, barli Cina, dan biji teratai.
5. Kacang Botor Putih (Bai Bian Dou)
Mampu menguatkan limpa dan menghilangkan kelembapan. Boleh dibuat bubur atau ditumis. Sangat sesuai dimakan semasa musim panas.
6. Halia Segar
“Halia buang sejuk, juga boleh buang lembap.” Minum teh halia pada waktu pagi membantu memanaskan limpa dan membuang kelembapan, sangat sesuai untuk mereka yang mudah sejuk atau lemah limpa.
7. Biji Euryale (Qian Shi)
Membantu menguatkan limpa dan buah pinggang, serta bagus untuk mereka yang mengalami cirit-birit kronik dan kelembapan badan. Boleh dimasak bersama biji teratai dan poria dalam bubur.
8. Biji Teratai (Lian Zi)
Menguatkan limpa dan buah pinggang, serta membantu menghentikan cirit-birit. Boleh dimakan bersama barli dan biji euryale untuk kesan yang lebih baik.
3. Cadangan Pemakanan Harian untuk Kurangkan Kelembapan
1. Kurangkan Makanan Sejuk, Berminyak dan Bergula
Makanan sejuk boleh melemahkan limpa; manakala makanan berminyak dan manis meningkatkan kelembapan. Kurangkan makanan bergoreng, aiskrim, minuman berais dan pencuci mulut.
2. Bersenam Secara Sederhana
Bersukan dan berpeluh membantu mengeluarkan kelembapan dari badan. Aktiviti seperti berjalan laju, yoga, atau bersukan sangat digalakkan.
3. Tidur dan Rehat yang Teratur
Tidur lewat melemahkan limpa dan tenaga badan, menjadikan kelembapan lebih mudah berkumpul. Tidur awal dan cukup untuk mengekalkan keseimbangan fungsi organ dalaman.
4. Perkara yang Perlu Diperhatikan
- Proses mengurangkan kelembapan mengambil masa dan perlu dilakukan secara konsisten.
- Pilih makanan yang bersifat lembut dan sesuai dengan jenis badan anda.
- Jika anda mengalami simptom kelembapan yang teruk, dapatkan nasihat daripada pakar TCM.
- Ibu mengandung atau pesakit kronik perlu rujuk doktor sebelum mengambil bahan makanan TCM.
Kesimpulannya , kelembapan dalam badan mungkin bukan penyakit yang serius, tetapi jika tidak diuruskan, ia boleh menjejaskan kualiti hidup. Pemakanan yang betul dan gaya hidup sihat amat penting dalam proses menyingkirkan kelembapan. Pengambilan makanan seperti barli, kacang merah, kundur dan halia, serta senaman ringan dan tidur yang cukup, boleh membantu badan menjadi lebih ringan dan sihat.
愿你吃得清爽、排得通畅，身体越来越轻盈！
此文章还有以下语言版本：
简体中文 (Chinese (Simplified)) 
English
